بازی آفرینی استفاده از تفکرات و المان های بازی گونه است در زمینه هایی که ماهیت بازی ندارند. بازی فعالیتی است که غالبا به شدت دست کم گرفته می شود و تصور بر این است که مختص نوجوانان و جوانان بیکاری است که خود را ساعت ها مشغول ایکس باکس، گوشی هوشمند و تبلت خود می کنند و با پرداختن به بازی های مختلف از اجتماع اطرافشان دور می شوند. اما در واقع بازی یک صنعت بسیار قدرتمند است که سهم زیادی از بازار را در بردارد. چیزی در حدود 93 میلیارد دلار در سال 2013 و با رشدی تا حدود 222 میلیارد دلار در سال 2015. در سال های اخیر صنعت بازی یک تغییر را تجربه کرد و آن هم انتقال از بازی های صرفا ویدئویی به بازی های همه جانبه و فراگیر می باشد. این اتفاق با ظهور تکنولوژی موبایل های هوشمند و فرصتی که برای انجام بازی در هر مکان وجود داشت اتفاق افتاد. بازی های موبایلی سریعترین رشد را در میان تمامی بخش های صنعت بازی داشته است و درآمد حاصل از آن بین سال های 2013 از 13 میلیارد دلار تا 2015 با 22 میلیارد دلار ، رشدی دو برابری را تجربه کرده است. این مزیت مهم بازی های موبایلی، در طراحان بازی انگیزه ی زیادی ایجاد کرده است که بازی هایی را با اهداف گوناگون و زمینه های متفاوت بسازند. یکی از این زمینه ها گردشگری و سفر می باشد. در کنار پیشرفت بازار بازی های موبایلی، تفکر طراحی بازی در زمینه های غیر از بازی صرف رشد کرد که به آن بازی آفرینی (Gamification) اطلاق شد. این توسعه ی خلاق، توان خوبی برای تغییر انگیزه ها و رفتار مردم، افزایش مهارت ها و به راه افتادن ماشین خلاقیت ها دارد. اگرچه نقش آفرینانی در گردشگری وجود دارند که هنوز در پی راه اندازی شبکه ی اجتماعی خود هستند و حتی به مرحله ی تصمیم گیری در مورد آن نیز نرسیده اند. اما در کنار آنها مجموعه هایی وجود دارند که حرکت خود را برای بازی آفرینی در استراتژی بازاریابی شروع کرده اند. این تصمیم برای افزایش تعامل بیشتر مشتریان و کارکنان از راه های جدید و ایجاد روحیه ی بازی پردازی و تفریح در بین آنها برای رسیدن به اهدافشان گرفته شده است. تحقیقات نشان داده است که این پیشرفت های تکنولوژیکی جدید نقش مثبتی در روحیات و رفتار مخاطبان ایجاد می کند. در حال حاضر یک انتقال مهم از جامعه ی اطلاعاتی به جامعه ی مفرح (Ludic Society) در حال روی دادن است. در ادامه ی این بحث، 6 تجربه ی خوب را در زمینه ی سفر به اجمال با هم بررسی می کنیم که در مورد پیش از سفر، هنگام سفر و بعد از سفر هستند. این 6 نمونه از پیشرو ها در زمینه ی مفهوم بازی آفرینی در گردشگری هستند که به دنبال ایجاد محصولات و خدمات خلاقانه برای این صنعت می باشند ؛
- بازی های واقعیت افزوده ی مبتنی بر مکان : این بازی گونه ها در خود مکان گردشگری با کمک گوشی های هوشمند پیاده می شوند و می توانند در ارائه ی اطلاعات مکان از طریق راهی خلاقانه به گردشگری کمک کنند. Tripventure در برلین از تجربیات خوب در این زمینه است.
- تور و سفر بازی سازی شده در محیط های شهری و غیر شهری : برنامه هایی که با کمک اپلیکیشن هایی مانند Foursquare از مکان گردشگر مطلع می شوند و گردشگر از آن ها درخواست رستوران، کافه یا جاذبه ی دیگری در منطقه ی مورد نظر می تواند داشته باشد. در لندن و نیویورک چنین تکنولوژی هایی استفاده شده است.
- بازی پردازی در پارک های موضوعی : تجربیات همراه با بازی که در اینگونه پارک ها استفاده می شود. و غالبا نوجوانان را مخاطب خود قرار می دهد. پارک موضوعی Efteling از این تکنولوژی استفاده می کند.
- تجربیات همه جانبه ی بازی گونه در مکان های تاریخی و فرهنگی : این قابلیت برای همراهی مخاطب با گذشته و تاریخ بنا و اهدافی که بنا برای آن ساخته شده و یا اتفاقاتی که در آن افتاده استفاده می شود. قلعه ی Wartburg در آلمان این قابلیت را برای بازدید کنندگان خود فراهم کرده است.
- بازی پردازی در داستان سرایی چند رسانه ای : برای دست اندرکاران مقصد گردشگری این موضوع اهمیت زیادی دارد که بتوانند گردشگر را قبل ، بعد و هنگام سفر با خود همراه کنند. این موضوع با تکنولوژی هایی مانند داستان سرایی چند رسانه ای (Transmedia Storytelling) امکان پذیر است. Travel Plot Porto یکی از بهترین تجربیات در این زمینه است.
- تجربیات بازی در رستوران : بازی آفرینی در داخل رستوران و یا در معابر عمومی با بیلبورد های تبلیغاتی رستوران یکی از مواردی است که می تواند جذابیت زیادی برای مشتری در کنار دیگر موارد مهم رستوران فراهم کند. رستوران های زنجیره ای مک دونالد از جمله اولین رستوران هایی بودند که بازی پردازی را در شعب خود شروع کردند و از این طریق فروش خود را افزایش دادند.
موارد بسیار دیگری از بازی آفرینی در مشاغل و کسب و کارهای مربوط به گردشگری وجود دارد که در فرصت مناسب به آنها خواهیم پرداخت و توضیحات بیشتری را از هر کدام بیان خواهیم کرد. بحث امروز تنها به این هدف نگاشته شده که چراغی را در ذهن دست اندرکاران صنعت در مورد بازی پردازی روشن نماید.
*بازی آفرینی معادلی است که ما در اینجا برای واژه ی Gamification انتخاب کرده ایم. در حقیقت برای این کلمه هیچ گاه در فارسی معادل سازی کامل و درستی انجام نشد. واژه هایی چون بازی پردازی، بازی سازی، بازی نمایی و … از جمله معادل هایی بودند که در متون گوناگون به جای این کلمه استفاده شدند. اما هیچکدام گویای مطلب به طور کامل نیستند.
